Tagi

czwartek, 28 lipca 2011

W璕lowodany to najwa積iejsze 廝鏚這 energii dla naszego organizmu, pe軟i jednocze郾ie wiele funkcji fizjologicznych w naszym organizmie, takich jak regulacja metabolizmu, w tym bia貫k, dobroczynny wp造w na flor bakteryjn i nab這nek jelit, regulacja poziomu syto軼i i g這du.

W璕lowodany s zdrowe dla uk豉du trawiennego, lecz konsekwencje ich nadmiernego spo篡wania s ju dla organizmu bardzo niekorzystne – zw豉szcza oty這嗆 i cukrzyca, kt鏎e poci庵aj za sob kolejne, bardzo powa積e schorzenia. Popularnym 廝鏚貫m w璕lowodan闚 s ziarna: zbo瘸, ry, kukurydza, nasiona ro郵in str帷zkowych: groch, fasola, b鏏, soczewica, soja oraz ro郵iny okopowe: ziemniaki, buraki cukrowe.
Do tycia szczeg鏊nie przyczyniaj si w璕lowodany w formie oczyszczonej. Uzyskuje si je z ro郵in jadalnych bogatych w w璕lowodany, kt鏎e mechanicznie b康 podczas innych czynno軼i preparuj帷ych zosta造 pozbawione b這nnika i wielu innych sk豉dnik闚, m.in. witamin z grupy B, wapnia, fosforu, 瞠laza, wskutek czego ich warto嗆 od篡wcza zosta豉 sprowadzona do „czystych” w璕lowodan闚 – cukr闚 prostych. Po zjedzeniu w璕lowodan闚 oczyszczonych poziom cukru we krwi gwa速ownie wzrasta, gdy cukry te s trawione bardzo szybko i prawie natychmiast jako glukoza dostaj si do krwiobiegu. Je郵i ten cukier nie zostanie natychmiast spalony w trakcie wysi趾u fizycznego, organizm wytworzy du膨 ilo嗆 insuliny (co znacznie obci捫a trzustk – st康 powi您anie cukrzycy z diet wysokow璕lowodanow). Usunie ona nadmiar glukozy z krwiobiegu transportuj帷 j do kom鏎ek, gdzie wskutek przemian metabolicznych zostanie zamieniona w t逝szcz. Dieta bogata w w璕lowodany oczyszczone prowadzi do oty這軼i, hypoglikemii, cukrzycy, nadci郾ienia, chor鏏 serca, nowotwor闚 i wielu innych chor鏏...

W璕lowodany oczyszczone najcz窷ciej spotykane s w tych produktach:
bia豉 m彗a – bia貫 pieczywo, ciasta, makaron, bia造 ry, p豉tki kukurydziane, popcorn, ziemniaki (naturalnie prawie czysta skrobia),
cukier rafinowany – s這dycze, syropy, napoje gazowane, wiele przetwor闚, gdzie cukier s逝篡 jako 鈔odek konserwuj帷y, dlatego nale篡 wystrzega si produkt闚 zawieraj帷ych cukier ukryty pod r騜nymi nazwami: syrop glukozowy, sacharoza, karmel.
Je郵i czujesz, 瞠 musisz zje嗆 co s這dkiego, spr鏏uj zast徙i s這dycze surow marchewk, kt鏎a wyr闚nuje poziom glukozy we krwi szybciej ni oczyszczone w璕lowodany, w tym rafinowany cukier, a przy tym utrzymuje na d逝go w豉軼iwe st篹enie glukozy, nie powoduje waha jego poziomu i tym samym nie powoduje obci捫enia trzustki.

W豉軼iwo軼i marchwi s przyk豉dem przewag w璕lowodan闚 nieoczyszczonych (zwanych cz瘰to z這穎nymi) nad oczyszczonymi w kontek軼ie zdrowego, racjonalnego, chroni帷ego przed oty這軼i od篡wiania. Najog鏊niej mo積a powiedzie, 瞠 w璕lowodany nieoczyszczone s trudniejsze do strawienia, dzi瘯i czemu pokarm jest trawiony d逝瞠j, a energia z po篡wienia jest uwalniana stopniowo. Kiedy spo篡jemy w璕lowodany z這穎ne: produkty pe軟oziarniste - pe軟oziarnisty chleb, owsianka, pe軟oziarnisty ry, kasze oraz warzywa – groch, fasola, b鏏, soja, soczewica, trawimy je stopniowo, tote energia te uwalnia si z nich powoli i w wi瘯szym stopniu na bie膨co jest spalana przez organizm. Dzieje si tak przede wszystkim dlatego, 瞠 wy瞠j wymienione ro郵iny jadalne zawieraj du穎 b這nnika – trudniejszego do strawienia rodzaju w璕lowodan闚, kt鏎y zawiera najwa積iejsze sk豉dniki wspomagaj帷e metabolizm, a jednocze郾ie zapobiega szybkiej syntezie w璕lowodan闚 w cukry. Szczeg鏊nie ro郵iny str帷zkowe s pomocne w odchudzaniu, gdy nie powoduj w zasadzie wcale wzrostu poziomu glukozy we krwi, kt鏎ego nadwy磬a – co ju wy瞠j zosta這 powiedziane – jest przez organizm magazynowana w kom鏎kach t逝szczowych.
Na zako鎍zenie warto doda, 瞠 brak ruchu prowadzi do zakwaszenia organizmu, co z kolei wzmaga apetyt na s這dycze i oczyszczone w璕lowodany, np. w postaci bia貫j bu趾i, makaronu, ciastek. Gdy wi璚ej si ruszamy, w przeciwie雟twie do tego, co staraj si wm闚i nam reklamy, odczuwamy mniejsz ochot na s這dkiego batona, ni gdy sp璠zamy ca造 dzie przed telewizorem.

W mi窷niach cz這wieka znajduje si bardzo du穎 glutaminy- stanowi ona ponad 50% aminokwas闚 obecnych w kom鏎kach mi窷niowych.

W mi窷niach cz這wieka znajduje si bardzo du穎 glutaminy- stanowi ona ponad 50% aminokwas闚 obecnych w kom鏎kach mi窷niowych. Jest ona prekursorem w syntezie niemal wszystkich aminokwas闚 endogennych. Konwersja odbywa si w w徠robie, mi窷niach i innych cz窷ciach cia豉. Mimo obfito軼i glutaminy organizm potrafi wyprodukowa tylko jej pewn ilo嗆. Zdolno嗆 organizmu do produkcji glutaminy, chocia w ograniczonej ilo軼i powoduje, 瞠 zosta豉 ona zaliczona do tak zwanych aminokwas闚 endogennych. Oznacza to, 瞠 nie trzeba koniecznie dostarcza jej z zewn徠rz- jest ona tak wa積a dla prawid這wych funkcji organizmu, 瞠 on sam potrafi j wytwarza. Dystrybucja glutaminy jest oparta na hierarchii konieczno軼i do prze篡cia. Glutamina jest punktem wyj軼ia ca貫j masy reakcji fizjologicznych. Potrzebuje jej m霩g, uk豉d odporno軼iowy, przew鏚 pokarmowy i mi窷nie( patrz- "Inne korzy軼i z glutaminy"). To stawia wysokie wymagania wewn徠rzustrojowym rezerwom glutaminy. M霩g i uk豉d odporno軼iowy maj pe貫n priorytet w przydziale glutaminy. Dopiero glutamina przez nie wykorzystana mo瞠 by zu篡ta do odbudowy kom鏎ek mi窷niowych. Powstawanie i regeneracja kom鏎ek mi窷niowych, w kt鏎ych to procesach glutamina odgrywa wa積 rol, znajduj si na dalszym miejscu. Dlatego nie podaj帷 glutaminy z zewn徠rz mo積a wyczerpa jej zasoby zanim cokolwiek zd捫y dotrze do mi窷ni. Poza tym, je郵i organizm potrzebuje wi璚ej glutaminy, mo瞠 zacz望 pobiera j z kom鏎ek mi窷niowych. Innymi s這wy po鈍i璚i on mi窷nie dla tych wa積iejszych funkcji fizjologicznych. Po treningu ma miejsce ogromny wyp造w glutaminy z mi窷ni do osocza. W mi窷niach maleje zatem ilo嗆 tego prekursora aminokwas闚 i to wtedy, gdy jest on tam najbardziej potrzebny do regeneracji i przyrostu mi窷ni. Cia這 po鈍i璚a mi窷nie dla integralno軼i innych mechanizm闚 homeostatycznych. To z豉 wiadomo嗆 dla kulturyst闚- ci篹ka praca na si這wni mo瞠 p鎩嗆 na marne, je郵i organizm nie otrzyma odpowiedniego zaopatrzenia w glutamin.


Podawanie glutaminy u kulturyst闚:

Podaj帷 glutamin dostarcza si surowca do kom鏎ek mi窷niowych, gdy glutamina jest g堯wnym aminokwasem zu篡wanym w procesie naprawy tkanki mi窷niowej. Podawanie glutaminy ma r闚nie dzia豉nie antykataboliczne- gdy glutamina znajduje si w kr捫eniu-nie trzeba czerpa jej z mi窷ni. B璠帷 kulturyst nale篡 koniecznie chroni aminokwasy obecne w musku豉ch, kt鏎e s niezb璠ne do zwi瘯szenia masy mi窷niowej. Inne korzystne dzia豉nie glutaminy polega na tym, 瞠 pomaga ona wprowadzi wod do kom鏎ek mi窷niowych. Ten efekt powi瘯szenia obj皻o軼i kom鏎ki podobny jest- cho nie tak znaczny- do dzia豉nia kreatyny. Gdy kom鏎ka wype軟ia si wod, czy to po podaniu kreatyny, czy glutaminy, trudniej jest kortyzolowi dokona jej rozpadu. A s to w闚czas znacznie lepsze warunki zar闚no do zmagazynowania glikogenu, jak i do syntezy bia貫k. Im mi瘰ie jest lepiej uwodniony, tym procesy te s skuteczniejsze. Mimo tych licznych korzy軼i dla mi瘰ni, glutamina nie jest 瘸dnym cudownym proszkiem- nie dzia豉, gdy nie jest poparta solidnym treningiem, natomiast pozwala na maksymalny wzrost mi窷ni po treningu. Wzi璚ie glutaminy i oczekiwanie natychmiastowych du篡ch rezultat闚 nie jest realne. Dzi瘯i glutaminie obserwuje si bardziej ci庵造 przyrost masy mi窷niowej, bez okresu przestoju, szybsz i lepsz regeneracj, bez 瘸dnych po郵izg闚.


Jak bra glutamin:

Prawie wszystkie produkty pochodzenia zwierz璚ego zawieraj glutamin, ale najbogatsze jej 廝鏚這 stanowi mi瘰o i mleko. Mimo to, jest prawie niemo磧iwe, by pokarm zapewni tak jej ilo嗆, jak mo積a dostarczy stosuj帷 suplementy. Trzeba by這 by zje嗆 olbrzymi ilo嗆 mi瘰a i mleka, by uzyska ekwiwalent 10g glutaminy, a ponadto poch這n窸oby si w闚czas ogromn ilo嗆 nadmiernych kalorii. Zaleca si rozpocz望 suplementacj glutaminy od 10g dziennie, w dw鏂h- czterech dawkach podzielonych. Organizm jest w stanie wykorzysta 5ylko okre郵on jej ilo嗆, dlatego nale篡 zaczyna stopniowo. Dzi瘯i temu organizm mo瞠 si przyzwyczai i zwi瘯szy swoj zdolno嗆 do transportu glutaminy, by bardziej skutecznie dociera豉 ona do mi窷ni. W przeciwnym razie nadmiar poszed豚y na straty. Gdy ju organizm si przyzwyczai, co ma miejsce po tygodniu, mo積a zwi瘯szy dawk o dodatkowe 10g. Mo積a to robi co tydzie, a dojdzie si do 40g w czwartym tygodniu-w czterech dawkach- po 10g. Odst瘼 pomi璠zy kolejnymi dawkami powinien wynosi kilka godzin, by zapewni cia逝 sta造 dost瘼 glutaminy. Przestrzegam przed rozpoczynaniem od du篡ch dawek- je郵i rozpocznie si od 40g, mo積a mie k這poty 穎陰dkowo-jelitowe. Organizm nawet nie zobaczy egzogennej glutaminy, gdy nie b璠zie jej w stanie strawi, a wszystko sko鎍zy si na nieprzyjemnych efektach ubocznych, np. na zaparciu, co nie b璠zie mia這 miejsca, je郵i pos逝cha si zalece lekarza i pozwoli si organizmowi stopniowo przyzwyczai. Gdyby wyst徙i造 efekty uboczne, nale篡 zmniejszy dawk. Glutamin najlepiej jest podawa 陰cznie z w璕lowodanami, np. sokiem owocowym, gdy w璕lowodany powoduj 豉twiejsze jej wnikanie do mi窷ni, ale mo積a tez popija j wod. Mo積a posypa glutamin p豉tki kukurydziane i nawet si jej nie poczuje! Po wi瘯szych dawkach mo瞠sz mie md這軼i, gdy jest to proszek, wi璚 ja nie bior nigdy wi璚ej ni 10g, ale tego prawie nie mo積a przedawkowa. Prawie nie znaczy nigdy. Du瞠 dawki glutaminy s przeciwwskazane w przypadku jakichkolwiek postaci niewydolno軼i nerek- 陰cznie z t towarzysz帷 przedawkowaniu steryd闚 anabolicznych, niewydolno軼i w徠roby, czy jakiegokolwiek zaburzenia metabolicznego upo郵edzaj帷ego zdolno嗆 organizmy do produkcji amoniaku. Bior帷 pod uwag g堯wne i mniej wa積e korzy軼i, jakie daje glutamina w kulturystyce, nietrudno jest zrozumie, czemu tak szybko zyskuje ona sobie miano suplementu "z wyboru" w鈔鏚 kulturyst闚.


Inne korzy軼i z glutaminy:

Glutamina jest niemal tak potrzebna dla m霩gu i proces闚 immunologicznych, jak energia. Glutamina bierze udzia w wielu reakcjach zachodz帷ych w m霩gu, jest ona prekursorem dw鏂h wa積ych neuroprzeka幡ik闚. Jest ona r闚nie g堯wnym aminokwasem znajduj帷ym si w p造nie m霩gowo-rdzeniowym. Glutamina bardzo korzystnie dzia豉 na odporno嗆 organizmu. Za ka盥ym razem, gdy zachorujesz lub si skaleczysz, organizm pobiera glutamin z mi瘰ni i dostarcza j tam, gdzie jest potrzebna dla wyzdrowienia. Nawet ci, kt鏎zy nie s kulturystami, mog czerpa liczne korzy軼i ze stosowania glutaminy, mimo 瞠 u os鏏 prowadz帷ych "siedz帷y" tryb 篡cia nie dojdzie do przyrost闚 mi窷ni. Egzogenna glutamina s逝篡 do tych samych cel闚, co produkowana w organizmie, ale dzi瘯i niej oszcz璠za si mi瘰nie. Je瞠li bierze si glutamin, mo積a nie bra ju innych suplement闚, np. argininy, gdy glutamina jest prekursorem argininy. Wzrost st篹enia argininy powoduje wzrost wydzielania hormonu wzrostu oraz insuliny, czyli dw鏂h hormon闚 dzia豉j帷ych korzystnie na przyrost mi窷ni. Nawet je郵i cz窷 glutaminy jest od razu zamieniana w arginin, nie wyst瘼uj przy tym efekty uboczne zwykle towarzysz帷e podawaniu argininy. Glutamina przekszta販a si w arginin wolno i jednostajnie, podczas gdy bezpo鈔ednie podanie argininy powoduje nag造 i raptowny wzrost jej st篹enia we krwi, co stanowi wi瘯sze obci捫enie dla organizmu.


Opracowanie( na podstawie Flex`a)

Bananowce nale膨 do najstarszych ro郵in uprawianych na Ziemi. Pierwsze wzmianki o nich pochodz z "Buddhist Pali" (6 wiek p.n.e.) oraz z hinduskich poemat闚 epickich "Mahabharata i Ramayana". Ich praojczyzn jest po逝dniowa Azja.

Rodzaje banan闚
Istnieje oko這 trzysta gatunk闚, jednak瞠 uprawia si zaledwie dwadzie軼ia. Generalnie, banany dzielimy na te przeznaczone do gotowania i te zazwyczaj spo篡wane na surowo.

Poszczeg鏊ne gatunki banan闚 maja owoce r騜ni帷e si wielko軼i, kszta速em, barw sk鏎ki i mi捫szu oraz zawarto軼i skrobi. W tropikach ro郵in t uprawia si przede wszystkim jako 廝鏚這 skrobi, podobnie jak u nas ziemniaki i zbo瞠. Z gatunk闚 typowo skrobiowych wyrabia si make s逝膨c do wypieku chleba. Banany najcz窷ciej jada si tam, zanim dojrzej, ugotowane lub upieczone. Towarem eksportowym s natomiast banany s這dkie, pochodz帷e od banana rajskiego (Musa paradisiaca). Najpopularniejsze odmiany to: banan rajski, pizang, fruit banana, cooking banana (przeznaczony do spo篡cia dopiero po uprzednim ugotowaniu, upieczeniu lub suszeniu), apple banana (o smaku jab趾a), banan czerwony, baby banana, textile banana (do wyrobu w堯kien, z kt鏎ych produkowany jest papier i liny).

Warto嗆 od篡wcza
Owoce z regu造 zawieraj 郵adowe ilo軼i bia趾a, jednak瞠 w bananach jest go stosunkowo du穎, a dodatkowo jest ono bardzo cenne od篡wczo. Znajduj帷e si w bananowym mi捫szu kwasy t逝szczowe poprawiaj stosunek kwas闚 nienasyconych do nasyconych. Zawarto嗆 w璕lowodan闚 trawionych przez uk豉d pokarmowy cz這wieka jest znacznie wi瘯sza w bananach ni w innych owocach. W zielonych bananach znajduj si one pod postaci 豉鎍ucha skrobi, kt鏎y w miar dojrzewania owoc闚 rozbija si na cukry proste, co nadaje bananom s這dki smak. Wg najnowszych bada, b這nnik zawarty w bananach sprzyja obni瞠niu poziomu cholesterolu i zmniejsza ryzyko wyst徙ienia chor鏏 serca. Banany zawieraj znaczne ilo軼i beta-karotenu, witamin z grupy B, a tak瞠 witamin C. Gruba sk鏎ka banan闚 zapewnia im w豉軼iw ochron, dlatego te jedz帷 banany mo瞠my by pewni tego, 瞠 witaminy nie ulegaj zniszczeniu. Banan bogaty jest tez w potas, magnez i selen chroni帷e przed chorobami serca. Ilo嗆 potasu reguluj帷ego ci郾ienie krwi i gospodark wodn jest bardzo wysoka. Ponadto banany zawieraj pierwiastki 郵adowe takie jak mied, cynk, selen, fluor, mangan i jod. Charakterystyczny dla dojrza貫go banana aromat pochodzi od kwasu izowalerianowego.

Dla kogo banan?
Banany dzia豉j regeneruj帷o i wzmacniaj帷o na b這n 郵uzow 穎陰dka. Zawieraj tak瞠 serotonin, kt鏎a pobudza powstawanie 郵uzu w 穎陰dku oraz jest jednym z przeka幡ik闚 uk豉du nerwowego i wp造wa na dobre samopoczucie. Prawdopodobnie reguluj te poziom cholesterolu i r闚nowag kwasowo-zasadow p造n闚 ustrojowych, dzi瘯i czemu polecane s w chorobach nerek i artretyzmie. W bananach wykryto r闚nie zwi您ki podobne do hormon闚, poprawiaj帷e nastr鎩. Francuzi nazwali te owoce "hormonami rado軼i i urody 篡cia". Warto jednak pami皻a, 瞠 ze wzgl璠u na spor zawarto嗆 w璕lowodan闚, banan闚 nie powinny jada osoby chore na cukrzyc i osoby z nadwag.

Banan w kuchni
Banany spo篡wane s na surowo, z sa豉tkami owocowymi, suszone, w璠zone, sma穎ne w cie軼ie nale郾ikowym lub w g喚bokim oleju, jako sk豉dnik koktajli mlecznych. Obok odmian s這dkich i soczystych istniej te odmiany banan闚 skrobiowych (m帷zystych), kt鏎e stanowi podstaw wy篡wienia ludno軼i afryka雟kiej (s one tam gotowane niczym ziemniaki, suszone na p豉tki, pieczone, suszone i mielone na kasz i m彗). We Wschodniej Afryce (gdzie uprawia si oko這 50% banan闚 na 鈍iecie) z banan闚 wytwarza si piwo, natomiast w Po逝dniowo - Wschodniej Azji p彗i m瘰kich kwiat闚 banana spo篡wa si po ugotowaniu jako warzywo (r闚nie dost瘼ne czasem w krajach zachodnich). Owoce banana s tak瞠 sprzedawane w puszkach i przerabiane na przecier. Plastry niedojrza造ch owoc闚 s przerabiane na chipsy.

Sznurek z. banana
W wielu krajach o gor帷ym klimacie uprawiany jest na plantacjach banan manilski (Musa textilis). Z pochew jego li軼i otrzymuje si w堯kno, zwane manila. Jest ono wytrzymale na rozrywanie i odporne na dzia豉nie wody morskiej. Produkuje si z niego liny okr皻owe, 瘸gle, sieci rybackie, powrozy i sznury, a tak瞠 tkaniny i r騜nego rodzaju plecionki. Manili u篡wa si r闚nie do wyrobu papieru i p造t budowlanych.

Bananowe ciekawostki:

Sk鏎ki banana zawieraj pewne 郵adowe ilo軼i substancji psychoaktywnych, takich jak serotinina, norepinefryna i dopamina.
Banany s surowcem bardzo nietrwa造m. Od momentu 軼i璚ia do dnia sprzeda篡 nie mo瞠 up造n望 wi璚ej ni 24 dni. Dlatego przewozi si niedojrza貫 owoce w ch這dniach w temperaturze 10 - 14oC, a dojrzewaj ju na miejscu przeznaczenia. Do przyspieszenia dojrzewania banan闚 wykorzystuje si etylen.
We wschodniej Afryce spo篡cie banan闚 wynosi do 400 kg/osob/rok
Podczas "migracji" z Afryki na Wyspy Kanaryjskie banany uzyska造 sw obecn nazw. "Banan" w j瞛yku arabskim oznacza "palec".
Z ro郵iny banana jada si nie tylko owoce. Pono smaczny jest r闚nie "pie" z這穎ny z delikatnych, m這dych li軼i. 圭ina si i jada r闚nie szczyty kwiatostan闚, a raczej ich p彗. S banany niejadalne na surowo, ale po ugotowaniu lub upieczeniu - spo篡wa si je jak ziemniaki, kt鏎e zreszt przypominaj nieco smakiem. Skrobia niedojrza造ch owoc闚 jest przerabiana na 豉two strawn m帷zk dla dzieci.

 
1 , 2 , 3